Betonda karbonatlaşma nedir soruları daha sıklıkla inşaat ve şantiye alanlarında yer alan kişiler tarafından merak edilen konular arasındadır. Betonda karbonatlaşma durumunun basit bir tanımını yapmamız gerekirse, beton yüzeyi ile etkileşime giren karbondioksit, betonun içinde yer alan kalsiyum hidroksitle bir araya geldiğinde reaksiyon oluşur. Bu durum beton yüzeyde karbonatlaşma durumunu oluşturabilir.
Yaşadığımız çevrede ne kadar karbondioksit oranı olduğunu incelediğimizde bu rakam için özellikle kırlarda oksijenin bulunduğu ortamlarda var olan karbondioksit oranının %0.03 oranında olduğunu rahatlıkla söyleyebiliyoruz. Ancak İstanbul başta olmak üzere özellikle büyükşehirlerde karbondioksit miktarı %0,3 oranlarda olduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca karbondioksit yeraltı sularında da mevcuttur.
Karbonatlaşma Durumu Nedir?
Beton yüzeylerde oluşan karbonatlaşma özellikle inşaat sektörüne ilgi duyan kişilerin araştırdığı sorular arasındadır. Beton yüzeylerde oluşan karbonatlaşma kalsiyum ile reaksiyona girilmesi sonucunda oluşabilmektedir. Ayrıca çimento veyahut hidratasyon ürünleri daha sıklıkla yağmur sularında yer alan karbondioksitle birleşmektedir. Burada nötr halde bir tuz olan kalsiyum bir karbonata dönüşerek beton yüzeylerde karbonatlaşma durumuna zemin oluşturur.
Lakin bu tuzlar beton porlarda karbonat çökeltileri oluşturarak betonun yapısını bozabiliyor. Dolayısıyla betonun alkalik yapısı korozyon oluşumuna engel oluşturabiliyor. İşte bu durum Betonun karbonatlaşma özelliğinin bozulmasına neden olabiliyor.
Betonda Karbonatlaşma Olduğu Nasıl Anlaşılabilir?
Beton yüzeylerde oluşan karbonatlaşma durumunun anlaşılabilmesi veyahut nasıl anlaşılacağı da merak konusu olmaktadır. Online platformlarda beton yüzeylerde oluşan karbonatlaşma süreci sıklıkla araştırılan ve merak duyulan konulardır. Karbonatlaşmanın olduğu kişinin beton yüzeyi göz gezdirmesi şeklinde kolaylıkla anlaşılabilir. Göz teması kurulması ile beton yüzeylerde açık gri veyahut griden koyu turuncu arasında oluşan renk değişimleri betonda karbonatlaşma olduğunun kanıtıdır.
Beton yüzeyde karbonatlaşma olup olmadığının anlaşılmasında kullanılan optik mikroskoplarda kalsiyum hidroksit ve hidrate olmamış olan çimento taneciklerinin yok oluşu da karbonatlaşma durumunun anlaşılmasını sağlar. Beton yüzeylerde oluşan karbonatlaşmanın anlaşılmasının bir diğer kanıtı ise, indikatör dökülmesi ile anlaşılabilir. Beton yüzeyine dik olacak şekilde kesilerek dökülme işleminin yapılması sonucunda renk değişimleri oluşabilir. Dökülen çözelti eğer ki karbonatlaşmamış olursa tepkimeye girer. Bu durumda da renk değiştirir. İşte bu şekilde beton yüzeyde karbonatlaşma olup olmadığı rahatlıkla anlaşılabilir.
Beton Yüzeylerde Oluşan Karbonatlaşma Hızını Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Beton yüzeylerde oluşması muhtemel olan karbonatlaşma hızını etkileyen faktörler neler olabilir sorularına yönelik olarak şunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Karbonatlaşma hızı tam olarak havada var olan karbondioksit miktarının veyahut nem miktarın beton geçirimliliği ile ilişkilidir. Karbonatlaşma hızını etkileyen faktörler tam olarak şöyledir:
- Harçların veyahut beton yüzeylerdeki boşluk oranı karbondioksit oranlarını etkileyebilir. Dolayısıyla bu durum betonda karbonatlaşma sürecinde etkilidir.
- Mineral katkısı olan çimentolarda genel olarak karbonatlaşma hızı diğer malzemelere göre yüksek olmaktadır. Burada karbonatlaşan kısım az olması nedeniyle karbonatlaşma süreci de oldukça hızlı olur.
- Dış ortamım sıcaklığı, eğer ki normal seviyenin az da olsa üzerinde olması halinde karbonatlaşma hızında da artış olabilir. Ancak aşırı şekilde olan karbonatlaşma hızı betonda kuruma oranını arttırır.
- Beton yüzeylerde yer alan su içeriği ve aynı zamanda çevre faktörü de karbonatlaşma hızının artmasında önemli etkendir. Bir diğer yandan Rölatif nem %50 oranında olması halinde karbonatlaşma hızında artış görülmektedir.
- Ayrıca 0,2 mm den büyük olan ve aynı zamanda çatlak olan betonlarda karbonatlaşma hızı da artış göstermektedir.
Betonda Karbonatlaşmanın Oluşmaması İçin Alınacak Önlemler Nelerdir?
Beton yüzeylerde karbonatlaşmanın oluşmaması için alınması gereken birtakım önlemler mevcuttur. Öncelikle beton yüzeylerin karbonatlaşma durumuna karşı dayanıklılık oluşturabilmeleri için geçirimsiz olmaları gereklidir. Bu nedenledir beton yüzeylerin geçirim oranı en az seviyeye düşürülmesi mantıklı bir karar olacaktır.
- Beton yüzeylerin CO2 girişine karşı olacak şekilde tecrit edilmesi durumu: Bu işlem ancak organik silikon reçetesiyle veyahut vinil asetat polimeri ile kolaylıkla sağlanabilir.
- Eğer ki betonda karbonatlaşma oluşmamışsa karbonatlaşmış olan tabaka kaldırılması ile tamir nedenli oluşan harçların kullanılmasıyla yüzeyin sıvanması da farklı, sağlıklı olan bir onarım tekniğidir.
Karbonatlaşma Durumunun Betona Etkisi Nedir?
Karbonatlaşma durumunun yaşanması beton yüzeylerde şu şekilde etki göstermektedir.
- Karbonatlaşma rötresi
- Donatı Korozyonu
- Basınç Dayanımı
Bu şekilde etkileri olan karbonatlaşma durumu orta seviyelerde olmalıdır.